Toska

„Toska“ Đakoma Pučinija, melodrama o ljubavi, ljubomori i političkom nasilju, smeštena je u Rim, u jedan jedini dan juna 1800. godine, kada stiže vest o bici kod Marenga. Pevačica Florija Toska, njen ljubavnik, slikar Mario Kavaradosi, i zloglasni šef policije Skarpija upleteni su u igru u kojoj je svaka odluka pitanje života i smrti.

Pučini je priču pronašao u drami Viktorijena Sardua, napisanoj za veliku glumicu Saru Bernar. Sa libretistima Đuzepeom Đakozom i Luiđijem Ilikom sažeo je pet činova u tri, kako bi se dramski obrti smenjivali bez predaha. Orkestar ne samo da prati pevače, već gotovo filmski oslikava radnju, a svaki čin vezan je za stvarno rimsko mesto, crkvu Sant Andrea dela Vale, palatu Farneze i Anđeosku tvrđavu.

Na premijeri u rimskom Teatru Kostanci 1900. godine bisirano je nekoliko numera, među njima Toskina arija „Vissi d'arte“ i Kavaradosijeva „E lucevan le stelle“, koje su i danas među najpoznatijim stranicama operske literature. Beogradska publika ovu operu zna dugo, jer ju je Narodno pozorište prvi put izvelo već 1914, pre zvaničnog osnivanja svoje Opere. Aktuelna postavka igra se od 2014. na Velikoj sceni i traje dva i po sata, sa jednom pauzom.